چهارشنبه بیست و یکم شهریور 1386
کهکشانهای دور و نزدیک از دید آکاری
مجموعه رصدهای جدید تلسکوپ فضایی آکاری جزئیات جدیدی را دربارهی نحوهی تکامل کهکشانها آشکار کرد.
تلسکوپ فرو سرخ «آکاری»(AKARI)٬ در دو مجموعه رصد٬ کهکشانهای دور و نزدیک را مورد بررسی قرار داده است.
دانشمندان ژاپنی با استفاده از مجموعه اول به بررسی کهکشان M۱۰۱ پرداختهاند که کهکشانی مارپیچی با قطر ۱۷۰۰۰۰ سال نوری است. رصدهای جدید آکاری دو جمعیت متفاوت از ستارهها را در بازوهای مارپیچی این کهکشان آشکار کرد.
M101
آکاری با استفاده از رصدگر مادون قرمز دور (FIS)٬ در چهار طول موج ۶۵، ۹۰، ۱۴۰ و ۱۶۰ میکرومتر این کهکشان را رصد کرده است. مشاهدات تازهی آکاری مجموعهي متفاوتی از ستارهها را نشان میدهد که در عرض بازوهای کهکشان پخش شدهاند. ستارههای جوان بسیاری با دمای بالا در بازوهای آن تجمع یافته اند که نشان دهندهی مناطق گرم شدن غبار میان ستارهای و زایشگاه ستاره ها است. این فرآیندها باعث درخشش کهکشان در طول موجهای کوتاهتر آبی و فرابنفش میشود. عکس این حالت، تابش مناطق با غبار میان ستارهای سرد در طول موجهای بلندتر انجام میشود. این غبارهای سرد، از ستارههای عادی مانند خورشید انرژی میگیرند.
مقايسهی غبارهای سرد و گرم در کهکشاندر مقایسه دادههای FIS با تصویر M۱۰۱ در نور معمولی و فرابنفش، معلوم شد که غبار گرم در طول بازوهای آن گسترده شده و نقاط داغ بسیاری در لبه بیرونی کهکشان به وجود آمده است. این نقاط داغ نشان دهندهی ناحیههای بزرگ تشکیل ستارهها است. این پدیده غیر عادی است زیرا زایش ستارگان غالبا در مرکز کهکشانهای مارپیچی اتفاق میافتد.
شواهد نشان میدهد که M۱۰۱ در گذشته برخورد نزدیکی با یک کهکشان همدم داشته و گاز آن را به بیرون کشیده است. اکنون این گاز با سرعت تقریبی ۱۵۰ کیلومتر بر ثانیه به لبههای بیرونی M۱۰۱ سرازیر شده و موجب فرآیند ستاره زایی میشود.
در دومین مجموعه از رصدها٬ آکاری به رصد دورترین کهکشانهای جهان پرداخته است تا به یکی از مهمترین پرسشهای امروزی اخترشناسی پاسخ دهد: تحول کهکشانها چگونه آنها را به شکل امروزی درآورده است؟
کهکشانهاي دور در طول موجهاي متفاوت فروسرخدانشمندان ژاپنی برای یافتن پاسخ از آکاری استفاده کردند و بزرگ ترین رصد آسمان در طول موجهای مادون قرمز دور (FIR) را انجام دادند. آنها در چهار طول موج فرو سرخ دور، کهکشانهای کم نور بسیاری را در فواصل بسیار دور مشاهده کردند. اطلاعات این چهار طول موج برای بررسی فرآیندهایی که منجر به تابش نور فرو سرخ میشود و برآورد فاصله کهکشانها بسیار اساسی است.
کهکشانهای کم نور به صورت لکههای سفیدی با روشنی متفاوت در عکسها دیده میشوند و این نشان میدهد که کهکشانهای معمولی که امروز دیده می شوند٬ هنگامی که جوانتر بودهاند٬ در طول موجهای فرو سرخ تابش قویتری داشتهاند. در بسیاری موارد، دلیل این پدیده٬ انفجارهای ناگهانی هنگام تولد ستارهها در زمانهای گذشته است.
به نظر میرسد برخی کهکشانها در برخی طول موجها درخشندگی بیشتری نسبت به طول موجهای دیگر دارند. شاید دلیل این درخشش٬ انرژی آزاد شده از سیاه چالههای مرکزی آنها باشد.
دادههای آکاری نشان میدهد که با کم نورتر شدن کهکشانها٬ تعدادشان به سرعت افزایش مییابد. همچنین این دادهها نشان میدهد که کهکشانها در یکدیگر ادغام میشوند اما با شدتی که دادههای قبلی نشان میدهد٬ تحول پیدا نمیکنند.
از آنجا که دادههای آکاری حساسترین مشاهدات در این طول موجها هستند، این نتایج نشان میدهند که شاید مدل جدیدی برای تکامل کهکشانها لازم باشد.
منبع:http://nojum.ir/news/articles/502
ادامه مطلب
لینک نوشته | نوشته شده در ساعت 15:8 توسط : امین فرمانی
سه شنبه بیستم شهریور 1386
سپر مغناطيسي براي فضا پيما ها
دانشمندان انگليسي با همكاري پژوهشگران همگداخت (fusion ) در حال طراحي سپرهاي دفع كننده پرتو هاي كيهاني هستند. ممكن است در آينده اين سپرها فضا پيماها را در خود بپوشانند و فضانوردان را در مقابل طوفانهاي اين پرتو هاي مرگبار محافظت كنند.
دكتر راث بامفورد ، پژوهشگر آزمايشگاه آكسفورد شاير مي گويد" تا زمانيكه مشكل محافظت در مقابل اين پرتو ها بر طرف نشود ، فضا نوردان در مسافرتهاي بين سياره اي با خطر مرگ روبرو خواهند بود.
دانشمندان ايده استفاده از يك ميدان مغناطيسي براي منحرف كردن ذرات باردار كه توسط فورانهاي خورشيدي و فضاي بين سياره اي گسيل مي شوند را از "كره زمين" عاريه گرفته اند.
سياره ما خطرناكترين پرتوهاي خورشيدي و طوفانهاي ذرات را با استفاده از ميدان مغناطيسي موسوم به "مگنوسفر" كه بصورت طبيعي ايجاد مي شود منحرف و دفع مي كند. 
بامفورد مي گويد " اين راه حل كه طبيعت آن را پيش پاي ما گذاشته داراي جنبه هاي خاصي است كه بسيار جذاب است.
يكي از اين جنبه ها مقايسه سپر هاي مغناطيسي سبك و كم هزينه با سپرهاي فلزي حجيم و سنگين است. هزينه سوار كردن و حمل سپرهاي فلزي بسيار زياد و حركت دادن آنها در فضا مستلزم سوخت زياد است.
بامفورد ادامه مي دهد كه سپر مغناطيسي مزيت ديگري هم دارد. بر خلاف سپرهاي فلزي ، اين سپر بعد از اينكه سالها توسط پرتوها بمباران گردد آلوده به راديو اكتيو نمي شود.
وي مي گويد " براي توسعه اين فناوري جديد مي بايد از دانشمندان دانش همگداخت استفاده كرد زيرا اين دانشمندان در زمينه كنترل ميدانهاي مغناطيسي درون راكتورهاي اتمي تخصص دارند."
به عقيده بامفورد نخست مي بايد ثابت شود كه يك ميدان مغناطيسي به اندازه يك فضا پيما عملي خواهد بود و اينكه توانائي دفع پرتوهاي كيهاني را خواهد داشت. بعد از مي بايد اين تجربه از آزمايشگاه خارج و بطور عملي بكار گرفته شود.
پژوهشگران ديگر هم بر اين عقيده هستند كه يك ميدان مغناطيسي رويكردي منطقي براي حفاظت از جان فضا نوردان خواهد بود.
پروفسور روبرت وينگل از كه به مدت طولاني بر روي اين ايده كار مي كند مي گويد" اين يك انتخاب كاملا عملي است". وي به كاربردهاي ديگر اين نوع سپر اشاره مي كند از جمله حفاظت از فضا نوردان در ماه و مريخ كه بقاياي پراكنده ميدانهاي مغناطيسي در آنجا وجود دارند.
همچنين ، مي توان از برخورد پرتوها با يك سپر مغناطيسي بعنوان يك راه بسيار موثر براي شتاب دادن به فضا پيما ها در سفر هاي طولاني استفاده كرد. اين مورد شبيه استفاده از بادبان در يك كشتي مي باشد.
منبع:http://www.parssky.com/news/?NewsID=2044&Cat=Spaceship
ادامه مطلب
لینک نوشته | نوشته شده در ساعت 12:39 توسط : امین فرمانی
یکشنبه هجدهم شهریور 1386
کشف مقادیر عظیم آب در اطراف یک پیش ستاره
در تحقیقی که گروهی از دانشمندان با استفاده از تلسکوپ فضایی اسپیتزر انجام دادند، موفق شدند مقادیر زیادی آب در اطراف یک پیش ستاره کشف کنند.
در این تحقیق دانشمندانی از دانشگاه «روچستر» (Rochester) موفق به کشف مقدار زیادی بخار آب در اطراف پیش ستارهای به نام NGC ۱۳۳۳-IRAS ۴B شدند. مقدار آب یافت شده در حوالی این پیش ستاره به قدری زیاد است که با آن می توان پنج بار تمام دریاها و اقیانوسهای زمین را از آب پر کرد.
آب به وفور در عالم یافت میشود. مدتی پیش اسپیتزر برای اولین بار وجود آب را در جو سیارهی فرا خورشيدي HD ۱۸۹۷۳۳b نشان داده بود و اینک دراین تحقیق از میان ۳۰ پیش ستارهای که دانشمندان در نظر گرفته بودند بخار آب را در هالهی ابر پیرامون یکي از آنها یافت.
تصويري هنري از قرص گاز و غبار اطراف يک پيش ستارهستارگان از ابر وسیعی از گاز که بیشتر از هیدروژن تشکیل شده است٬ متولد میشوند. با زیاد شدن جاذبهی گوی تشکیل شده در بخش مرکزی سحابی، مواد پیرامون به سمت آن کشیده میشوند و در نهایت به دور آن میگردند. در این مرحله عملاً پیش ستارهای تشکیل شده که به سه بخش تقسیم میشود: گوی چگالی از مواد که در مرکز توده قرار دارد و مواد اطراف را به سمت خود جذب میکند و بزرگتر و در همین حال گرمتر میشود٬ صفحهای از مواد که به دور این گوی میگردد و در نهایت ابری پیرامون این دوبخش که کل سیستم را احاطه میکند.
گرچه آب به وفور در کیهان یافت می شود ولی با بررسیهای زیاد برای نخستین بار اسپیتزر موفق به کشف آب در یک اطراف پیش ستاره شد. دلیل این که در این تحقیق از حدود ۳۰ پیش ستارهی مورد بررسی تنها در یکی آب یافت شده این است که برای کشف آب تلسکوپ باید بتواند دید مطلوبی به بخشهای مرکزی سامانه داشته باشد و این موضوع به جهت گیری و زاویهی قرار گیری سامانه نسبت به ما بستگی دارد. در نمونهی اخیر که آب فراوانی در آن یافت شده، این جهت گیری چنان است که تلسکوپ میتواند به خوبی بخشهای مرکزی پیش ستاره را زیر نظر بگیرد.
دانشمندان معتقدند که آب موجود در این سامانه از بخشهای خارجی و ابر قطور پیرامون سیستم به بخشهای داخلی میبارد و بر صفحهی گرد و غباری که به دور ستاره میگردد٬ فرو میریزد. این صفحه از مواد میتواند در آینده منجر به تولد سیارات شود.
دنبالهدارها و سیارکهای سرگردان آب را به زمین آوردهاند. حال اگر روزی در صفحهی مواد در حال گردش به دور این پیش ستاره نیز سیارهای سنگی به وجود آید، آب موجود که البته فعلا به صورت بخار آب است، میتواند به صورت قطعات یخ زده در سیارکها و دنبالهدارها به سمت سیاره رفته و با سقوط روی آن در نهایت به صورت دریاهایی روی آن پخش گردد. درست مانند آنچه در زمین اتفاق افتاده است.
شناخت آب به شناخت فرآیند تکاملی مجموعههای ستارهای و درک ساز و کار تشکیل سیارات در این مجموعهها کمک شایانی میکند. مثلا میتوان از آب به عنوان شناساگری در پیدا کردن چنین صفحاتی از مواد به دور ستارگان استفاده کرد یا میتوان به کمک آب و مطالعه روی آن به ویژگیهایی از سیستم پی برد. به عنوان مثال در پیش ستارهی مذکور دما به حدود ۱۷۰ کلوین میرسد و چگالی این سیستم چیزی در حدود ۱۰ میلیارد مولکول هیدروژن در سانتی متر مکعب است. این دادهها با بررسی روی آب موجود در این پیش ستاره به دست آمده که نشان دهندهی لزوم مطالعهی بیشتر پیرامون آب و نقش آن در تکامل منظومههای ستارهای است.
منبع: www.astronomy.com
ادامه مطلب
لینک نوشته | نوشته شده در ساعت 9:0 توسط : امین فرمانی
