تبليغاتX
نجوم یزد
نجوم یزد
دوشنبه بیست و ششم آذر 1386
سياره‌هاي فرا خورشيدي صخره‌اي كه قبلا تصور مي‌شد نيمي از آن‌ها يخ زده و نيمي ديگر سوخته است،

اين سیارات به دليل نیروهای گرانشي، اغلب در به صورتی حرکت می‌کنند كه هميشه يك طرفشان رو به ستاره‌ی میزبانشان باشد و به اصطلاح قفل گرانشی می‌شوند. در این حالت نيمكره‌اي كه رو به ستاره‌ی مادر است سوزان و قسمت تاريك آن‌ها يخ زده مي‌شود. در نتیجه تا پیش از این به نظر می‌رسید که اين سياره‌ها براي زندگي مناسب نیستند

تصويري خيالي از يک سياره‌ي سنگي فراخورشيدي که به دور کوتوله‌اي سرخ مي‌گردد

ولي يك مدل كامپيوتري جديد نشان مي‌دهد كه اگر چنين سياره‌هايي در مدارهاي بیضی حركت كنند، مي‌توانند مناطقی مناسب برای پیدایش و بقای حیات داشته باشند.

ماه نیز حركت نوساني مشابهی را انجام مي‌دهد. مدت زماني كه صرف چرخش حول محورش مي‌كند با زماني كه يك بار به دور سياره‌ي ما مي‌چرخد برابر است. بنابر این همیشه یک روی آن به سمت زمین است. اما چون مسير ماه به دور زمين كاملا دايره اي نيست، سرعت مداریش گاهي اوقات از سرعت چرخش دورانی آن كمتر يا بيشتر مي شود. تفاوت بين این دو حركت باعث مي‌شود تا ما بتوانیم اندکي از لبه‌های ماه را نیز ببینیم. اگر روي ماه بايستيد، خواهيد ديد كه جای زمين در آسمان تقریبا ثابت است و تنها اندکی نوسان می‌کند.

اين اثر مي‌تواند احتمال وجود حیات را روي سیاره‌هایی که به دور ستارگان كوچك و كم نور به نام كوتوله‌هاي سرخ می‌گردند، افزايش دهد. دلیل این امر این است که کمربند حیات این گونه از ستاره‌ها بسیار نزدیک به ستاره است و اگر سیاره‌ای در این ناحیه وجود داشته باشد، به احتمال زیاد در حالت قفل گرانشی با ستاره‌ی مادر خود قرار می گیرد و می‌تواند در مرزهای سایه روشن خود، میزبان حیات باشد.


ادامه مطلب

لینک نوشته | نوشته شده در ساعت 15:34 توسط : امین فرمانی
دوشنبه بیست و ششم آذر 1386
ابرهای سرخ بر فراز سیاره فراخورشیدی

تیمی از اخترشناسان به کمک دوربین پیشرفته ی پیمایش هابل توانستند مدارکی محکم مبنی بر وجود ابر و مه، در سیاره ای فرا خورشیدی تهیه کنند.
 
سرپرست این تیم، «فردریک پونت» (Frederic Pont)، از رصد خانه دانشگاه ژنو در سوییس، با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل اولین ردیابی ها را از این ابر و مه در جو سیاره فراخورشیدی انجام داد. او می گوید: "مدت بسیار زیادی را صرف تحقیق بر روی سیارات فراخورشیدی کردیم تا بتوانیم جوی مانند جو زمین را در بین آنها بیابیم و می توان گفت این ثبت گامی موثر در این راه بوده است. این اولین سیاره ی فراخورشیدی است که اغلب گمان های ما را در کنار هم دارا بود."

این مشاهدات هنگامی صورت گرفت که سیاره فراخورشیدی از جلوی ستاره مادر عبور می کرد، بدین ترتیب نوری که از سوی ستاره از جو گذشته بود، سبب شد تا طیف گازهای موجود در جو آن آشکار شود.

مدار این سیاره بسیار به ستاره ی مادر نزدیک است که به آن یک سیاره مشتری داغ (Hot Jupiter) می گویند. ساختار گازی آن مانند مشتری است اما باید گفت که از نظر اندازه بسیار بزرگ تر از مشتری است. فاصله کم آن تا ستاره مادر سبب شده است تا دمای جو آن به ۷۰۰ درجه سلسیوس برسد. بررسی ها نشان می دهد که این سیاره دارای اقماری با ابعاد زمین است که مانند حلقه های زحل به خوبی می توان آنها را شناسایی کرد.

مشاهدات دقیق هابل به اخترشناسان اجازه داد تا مطالعات دقیقی بر طیف های رسیده از جو داشته باشند و اکنون این بررسی های مناسب موجب شناسایی ساختار و ترکیبات جوی در HD۱۸۹۷۳۳b شده است. اندازه ستاره مادر در این سیستم بسیار کوچک و تنها حدود ۷۶ درصد اندازه خورشید ما است و این موضوع سبب شد تا محاسبات دشوار گردند، چراکه تنها زمانی می توان داده به دست آورد که سیاره در حال گذر از مقابل ستاره مادر باشد، و مدت این گذر تنها چند لحظه است.

دانشمندان انتظار داشتند که اثری از سدیم، پتاسیم و آب را نیز ثبت کنند، اما شکل و طیف های جو حاکی از آن اند که این مواد در سیاره وجود ندارند. مطالعات دیگر نیز حاکی از آن است که آسمان این سیاره دارای ابر و مه غلیظ و ضخیمی، به ارتفاع ۱۰۰۰ کیلومتر است، این ابر و مه غول پیکر، در هنگام غروب، ستاره مادر را رویایی و قرمز رنگ می کند، درست مانند غروب خورشید و رنگ زیبای ابرها در آسمان زمین. در منظومه شمسی نیز سیاره زهره و تیتان قمر زحل دارای چنین ابر و مه هایی هستند. مطابق با شواهد رصدی درون ابر سیاره فراخورشیدی ذراتی بسیار ریز از آهن، سیلیکات و غبار اکسید آلومینیم ( آنچه که در یاقوت کبود نیز یافت می شود) وجود دارند.

مشکل دیگر در هنگام رصد کم و زیاد شدن نور ستاره بود که اختلالاتی را ایجاد می کرد. آنها همچنین توانستند لکه خورشیدی بزرگی را بر سطح ستاره مادر بیابند، ابعاد این لکه ۸۰۰۰۰ کیلومتر است، لکه های خورشیدی نواحی تیره ای هستند که دما در آنها بیش از ۱۰۰۰ درجه سلسیوس سردتر از دیگر نواحی در ستاره است.


ادامه مطلب

لینک نوشته | نوشته شده در ساعت 15:30 توسط : امین فرمانی
پنجشنبه بیست و دوم آذر 1386
بارش شهابی جوزایی در راه است

در آخرین روزهای فصل پاییز، آسمان میزبان شهاب‌های جوزایی است. طبق پیش بینی‌ها، این بارش چشمگیرترین بارش شهابی امسال خواهد بود.
 
هر ساله در بلندترین شب‌های سال، در دهه‌ي آخر آذر، آسمان میزبان شهاب‌های جوزایی است. شهاب‌های پرنوری که در دل هوای سرد زمستانی آتش بازی زیبایی راه می‌اندازند تا منجمان آماتور را به زیر سقف زیبای آسمان بکشانند و دقیقاً در آغازین روزهای فصل سرما به ملاقات جو زمین می‌آیند تا آخرین بارش چشمگیر سال را به نمایش بگذارند.
عکسي از بارش شهابي جوزايي/ فرد برونجس
 


شهاب‌هاي اين بارش برخلاف اکثر بارش‌های شهابی سال بر اثر عبور زمین از میان ذرات به جا مانده از سیارک فایتون۳۲۰۰ پدید می‌آیند. این شهاب‌ها سرعت خیلی کمی نسبت به شهابهای دیگر دارند (۳۵ کیلومتر در ثانیه) و با رنگ سفیدشان مانند شعله‌ای زیبا به نظر می‌رسند.

کانون این بارش در ۲ درجه‌ای شمال شرق ستاره کاستور قرار دارد ولی شما برای دیدن شهاب‌ها باید به شعاع حدود ۴۵ درجه‌ای کانون بنگرید و از دیدن شهاب‌هایی در نزدیکی ستاره‌های زیبای زمستانی لذت ببرید.


امسال نیز زمین در شبهای ۲۲ تا ۲۴ آذر از نزدیک‌ترین فاصله توده ذرات فایتون می‌گذرد. بنابراین از حدود ساعت هشت شب که صورت فلکی جوزا طلوع می‌کند تا صبحگاه شرایط رصدی مهیاست. به ویژه آنکه امسال ماه نیز ساعتی پس از غروب زیر افق می‌رود و هلال باریک آن نیز در اوایل شب مزاحمتی ایجاد نمی‌کند.

همچنین این بارش در زمان تعطیلات آخر هفته رخ می‌دهد. بنابراین فقط کافی است از آلودگی‌های نوری شهرهای بزرگ دور شوید و لباس گرم و تجهیزات ایمنی لازم به همراه داشته باشید. بارش امسال حدود ساعت هشت و نیم شامگاه جمعه ۲۳ آذر به اوج خود می‌رسد؛ یعنی درست زمانی که آسمان به دور از نور مزاحم ماه، صورت فلکی جوزا و کانون بارش را در خود جای داده است. ولی این بارش اوج لحظه‌ای ندارد و به همین خاطر می‌توانید شب پنجشنبه یا شنبه نیز بیش از ۱۰۰ شهاب در هر ساعت در آسمان نظاره گر باشید.


به علت سرعت کمتر شهاب‌های جوزایی، شمارش و تشخیص قدر آنها آسان است و بنابراین این بارش آزمون خوبی به منظور آمادگی برای رصد سایر بارش‌ها است.

محدوده‌‌ي تقريبي کانون بارش با دايره‌ي قرمز رنگ مشخص شده است.

عکاسی از شهاب‌ها فعالیت جالبی است که هر ساله منجمان آماتور این کار را به عنوان قسمتی از برنامه رصدی خود قرار می‌دهند. برای عکاسی از شهاب‌ها به یک دوربین عکاسی دارای سرعت بی ، یک سه پایه محکم و یک سیم دکلانشور نیاز دارید.

عکاسی از شهاب‌ها نسبتاً دشوار است. دوربین شما باید در جهتی مناسب تنظیم باشد و همه چیز درست انجام شود. شهاب‌ها با سرعت بسیاری در آسمان حرکت می‌کنند و لحظه کوتاهی می‌درخشند. در نتیجه هر نقطه از رد تیر شهاب، نور بسیار کمی به دوربین می‌رساند. بنابراین باید از فیلم‌های حساس( حساسیت ۴۰۰ به بالا) استفاده کرد. برخی عکاسان برای آنکه شانس خود را برای ثبت شهاب‌های بیشتر بالا ببرند، از چند دوربین که بخش‌های مختلف آسمان را پوشش داده‌اند، استفاده می‌کنند. به کاربردن عدسی واید گرچه سبب عبور شهاب‌های بیشتری از میدان دید می‌شود، از نورانیت تصویر و اندازه شهاب‌ها می‌کاهد و بسیاری از شهاب‌های ظاهر شده در آن ثبت نمی‌شوند.

 

 

بهتر است در عکاسی هدفمند شهاب‌ها از دیافراگم باز و نوردهی‌های نه چندان بلند(حداکثر ۳۰ دقیقه) استفاده کنید. با ظهور هر شهاب در منطقه عکاسی خود، مطمئن نباشید که آن را ثبت کرده‌اید. بسیاری از شهاب‌ها به دلیل سرعت زیادشان ردی از خود بر فیلم باقی نمی‌گذارند، مگر آنکه به راستی درخشان باشند. اگر شهابی درخشان از مقابل دید دوربین گذشت، بهتر است نوردهی را زیاد ادامه ندهید، تا تضاد میان تیرگی آسمان و درخشش شهاب حفظ شود.

در این شب‌ها در منطقه‌ای تاریک می‌توانید در وضعيت ايده آل هر ساعت تا ۱۲۰ شهاب را بشمارید. گزارش‌های دقیق رصدی و عکس‌های خود را برای ما بفرستید.


ادامه مطلب

لینک نوشته | نوشته شده در ساعت 16:11 توسط : امین فرمانی

RSS