مطالعات دانشمندان در سالهای اخیر نشان میدهد كه یخهای موجود در یخچالهای گرینلند با سرعتی بیش از پیش در حال آب شدن هستند.
با گرم شدن هوا و افزایش دمای سطح ورقه عظیم یخی «گرینلند»(Greenland)، ذخیره یخ در این یخچال رو به كاهش است. این ناحیه یكی از یخچالهای بزرگ میان اقیانوس اطلس و قطب شمال است.
افزایش دمای هوا باعث افزایش دمای سطح ورقه یخی و گسترش منطقه ذوب میشود. اگر افزایش دمای هوا ادامه یابد ذوب سطحی ادامه مییابد و جرم یخ كاهش مییابد. مطالعه رابطه میان درجه حرارت سطح و كاهش جرم ذخیره یخ نشان میدهد كه ورقه یخ به سرعت به آب شدن سطحی یخ واكنش نشان میدهد.
دانشمندان با استفاده از دادههای ماهوارهای دما كه از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۶ ،هر روز برداشت شده است، به مطالعه تغییرات دمای سطح یخ پرداخته و برای بررسی تغییرات درونی یخ در اثر ذوب سطحی، دادههای دمای سطح یخ را با دادههای ماهوارهای گراویتی(گرانش سنج) تركیب كردند. آنها با بسط یك مدل ریاضی و افزایش دقت در زمان و مكان، به جزییات بیشتری در اندازه گیری تغییرات جرم یخ در ارتفاعات كمتر مناطق ساحلی ورقه دست یافتند. تركیب دادهها، همبستگی محكمی را میان ذوب یخ در ارتفاعات كمتر از ۲/۲ كیلومتر و كاهش جرم ذخیره یخ در ورقهی عظیم یخی نشان میدهد.
بررسیها نشان میدهد كه حتی مقادیر اندك ذوب سطحی به شدت در اتلاف یخ موثر است. هنگامی كه كمتر از ۲% مناطق پایینی ورقه یخ شروع به ذوب سطحی كنند، اتلاف یخ آغاز میشود. رابطه نزدیكی میان شروع ذوب یخ و زمان شروع كاهش جرم یخ در زیر سطح وجود دارد. مثلا بررسی دادههای ماهوارهای دما در فاصله سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۵ نشان میدهد كه كمتر از ۱۵ روز پس از شروع ذوب سطحی یخ، اتلاف یخ از زیر سطح آغاز شده است. این نشان میدهد كه آب حاصل از ذوب باید به سرعت از میان بیش از یك و نیم كیلومتر یخ عبور كند و به بستر ورقه برسد. آب ناشی از ذوب سطحی یخ در آبگیرهایی جمع میشود و از طریق شكافها به زیر سطح جریان مییابد، سپس با لغزنده كردن سنگ بستر زیر ورقه، جریان یخ را به سوی دریا تسهیل میكند. تسریع جریان خروجی یخچال سبب تحلیل توده یخ و تغذیه دریاهای اطراف میشود.
همچنین دانشمندان در هر كدام از شش حوزه بزرگ زهكشی یخچال، دمای سطح را اندازه گیری كردهاند تا مشخص كنند كه واكنش قسمتهای مختلف ورقه یخ به افزایش دما چگونه است و مساحت منطقه ذوب و مدت ذوب چه تغییراتی میكنند. شاید به دلیل شرایط مختلف اقلیمی، واكنش قسمتهای مختلف ورقه یخی به افزایش دما متفاوت است. این مساله مهم است چون در طی تابستان دمای بیشتر قسمتهای ساحلی مناطق جنوبی ورقه یخ به نزدیكی نقطه ذوب (صفر درجه) میرسد. به همین دلیل بیشترین ذوب یخ در مناطق ساحلی اتفاق میافتد.
اندازه گیری تغییرات دمای سطح ورقه یخ گرینلند به وسیله ماهوارهها به سال ۱۹۸۱ برمیگردد. تحقیقات اخیر نشان میدهد كه دمای سطح یخ از سال ۱۹۸۱ تا به امروز مرتب در حال افزایش بوده است. كلاهك یخی گرینلند حدود ۸۰% سطح جزیره گرینلند را میپوشاند. این مقدار یخ برای افزایش سطح آب دریاها به اندازه بیش از هفت و نیم متر كافی است. اگر چه ذوب شدن تمام این یخ دور از ذهن است اما، مطالعات نشان میدهد كه آب دریاها در قرن بیستم سالانه در حدود دو میلیمتر بالا آمده است. ذوب بیشتر یخ میتواند زندگی انسانها و محیط زیست را تحت تاثیر قرار دهد.
ادامه مطلب
لینک نوشته | نوشته شده در ساعت 16:55 توسط : امین فرمانی


