تبليغاتX
نجوم یزد
نجوم یزد
چهارشنبه نوزدهم دی 1386
اسرار جت‌هاي خروجي از ستارگان آشكار شد

منجمان به كمك آرايه SMA توانستند به بهترين شواهد ممكن، مبني بر خارج شدن ماده از يك ستاره جوان در حال شكل گيري دست يابند.

منجمان به بهترين شواهد ممكن، از خارج شدن ماده از يك ستاره جوان در حال شكل گيري دست يافته‌اند. اين مواد به صورت مارپيچ به سمت بيرون ستاره در چرخش است و به شكل جت‌هاي فواره‌ مانندي از آن خارج مي‌شود. حركت مارپيچي جت‌ها به ستاره كمك مي‌كند تا با جذب اندازه حركت زاويه‌اي از ديسك برافزايشي احاطه كننده‌ي آن رشد كرده و بزرگ‌تر شود.

نمايي خيالي از پيش ستاره‌ي درحال شکل گيري و جت‌هاي آن

«كيژو ژانگ»(Qizhou Zhang) منجم مركز اخترفزيكي هاروارد-اسميت سونيان مي‌گويد:"نظريه‌پردازان مي‌دانند كه يك ستاره به هنگام شكل‌گيري بايد اندازه حركت زاويه‌اي از دست دهد و اكنون ما شواهدي را مشاهده مي‌كنيم كه اين نظريه را تاييد مي‌كند".

اندازه حركت زاويه‌اي تمايلي است كه اجرام در حال چرخش براي ادامه‌ي حركت چرخشي از خود نشان مي‌دهند. اين تمايل به شكل‌گيري اوليه ستاره مربوط مي‌شود زيرا يك ستاره در مركز يك صفحه‌ي در حال چرخش از گاز هيدروژن تشكيل مي‌شود. ستاره با جذب بيشتر ماده از اين صفحه رشد كرده و تا زماني ‌كه گاز، اندازه حركت اضافي خود را آزاد نكند نمي‌تواند به یک ستاره تبدیل شود.

با نزديك شدن هيدروژن به ستاره، بخشي از آن بصورت قائم بر ديسك و در خلاف جهت (مانند خارج شدن آب از لوله آتش نشاني) همچون يك جت از دو طرف به بيرون پرتاب مي‌شود. اگر گاز حول محور جت، حركت مارپيچي داشته باشد آنگاه هنگام خروج از ستاره با خود اندازه حركت زاويه‌اي به همراه خواهد داشت و موجب می‌شود بخشی از اندازه حرکت ستاره از دست برود.

يك تيم بين المللي از منجمان به استفاده از آرايه‌ي زير‌ميلي‌متري (SMA)، جرمي را به اسم «هربيگ-هارو ۲۱۱»(HH۲۱۱) در فاصله‌ي ۱۰۰۰ سال نوري در صورت فلكي برساووش مشاهده كردند.HH۲۱۱ يك جت دوقطبي است كه با سرعت مافوق صوت در فضاي ميان ستاره‌اي حركت مي‌كند. پيش ستاره‌ي مركزي كه جرمش ۶ درصد جرم خورشيد است ۲۰۰۰۰ هزار سال عمر دارد و در نهايت به اندازه‌ي ستاره‌اي مانند خورشيد خواهد شد.

جت‌هاي خارج شده از ستاره. رنگ آبي متعلق به جتي است که به ما نزديک مي‌‌شود و قرمز نشان دهنده‌‌ي جت دور شونده است. جت‌ها با برخورد به مولکول‌هاي هيدروژن اطراف آن ها را برانگيخته مي‌کنند.

منجمان دلايل واضحي براي چرخش در جت دوقطبي پيدا كردند. گاز داخل جت همزمان با اينكه با سرعت بيش از ۴۸۲۷ كيلومتر در ساعت به اطراف مي‌چرخد، با سرعت ۳۲۲۰۰۰ كيلومتر بر ساعت نيز از ستاره به بيرون پرتاب مي‌شود.

ژانگ چنين توصيف مي‌كند كه:"HH۲۱۱ در اصل يك گرداب معكوس است و بجاي اينكه شاهد چرخش آب به اطراف و پايين آمدنش بطرف گودي پايين باشيم، مي‌بينيم كه گاز درون آن به سمت بيرون چرخيده و خارج مي‌شود".

در آينده‌ي دورتر، رصدخانه‌هاي زميني جديد نگاه تیزبین خود را به اين ستاره و ستارگان تازه متولد ديگر معطوف خواهند كرد.



ادامه مطلب

لینک نوشته | نوشته شده در ساعت 18:11 توسط : امین فرمانی

RSS